15 มกราคม, 2567
อาหารในพิธีกรรมขึ้นบ้านใหม่
ประวัติ และความเป็นมา
วิถีชีวิตของชนชาวไทยตั้งแต่อดีตจนกระทั่งปัจจุบัน ไม่ว่ายุคสมัยจะเปลี่ยนไปอย่างไร ในส่วนของคติ ความเชื่อ ก็ยังคงอยู่คู่คนไทยมาตลอด ซึ่งแล้วแต่ว่าในแต่ละพื้นที่จะจัดวางให้ความเชื่อเหล่านั้นอยู่ตรงส่วนไหนของสังคม สำหรับความเชื่อที่เกี่ยวข้องกับอาหารของแต่ละพื้นที่นั้น ยังคงเป็นเรื่องราวที่ถูกพูดถึง แต่ก็เลือนหายไปบ้าง
ด้วยเหตุดังกล่าว ศูนย์ศิลปวัฒนธรรม จึงจัดให้มีการถ่ายทอดองค์ความรู้ในเรื่องของ “อาหารในพิธีกรรม” ขึ้น เพื่อเป็นการเผยแพร่ และย้ำเตือนให้คนรุ่นหลังได้เกิดความตระหนักถึงวิถีชีวิต ความเชื่อที่มีมาช้านาน
พิธีขึ้นบ้านใหม่ หรือพิธีทำบุญขึ้นบ้านใหม่ คือ ความเชื่อที่มีมาตั้งแต่โบราณ เป็นการทำบุญสำหรับการย้ายบ้านหรือที่อยู่ใหม่ จัดขึ้นเพื่อเสริมความเป็นสิริมงคลแก่ผู้อยู่อาศัย เชื่อกันว่าจะช่วยให้อยู่เย็น เป็นสุข เจริญรุ่งเรือง รักใคร่ปรองดอง ไม่ทะเลาะวิวาท ป้องกันสิ่งอันตราย ขับไล่สิ่งชั่วร้าย และปราศจากโรคภัยไข้เจ็บ มีบุคคลที่เข้าร่วมในพิธี คือ พระสงฆ์ เจ้าหน้าที่ คนในบ้าน และญาติพี่น้องหรือเพื่อนฝูง ส่วนสถานที่ก็คือบ้านที่ย้ายเข้าไปอยู่นั่นเอง
พิธีขึ้นบ้านใหม่ คือการทำบุญสำหรับการย้ายบ้านหรือที่อยู่ใหม่ ซึ่งเป็นพิธีกรรมที่เสริมความเป็นสิริมงคลแก่เจ้าบ้านและผู้อยู่อาศัย
พิธีขึ้นบ้านใหม่ หรือพิธีทำบุญ ขึ้นบ้านใหม่ คือ ความเชื่อ ที่มีมาตั้งแต่โบราณ เป็นการทำบุญ สำหรับการย้ายบ้าน หรือที่อยู่ใหม่ จัดขึ้นเพื่อเสริมความเป็นสิริมงคลแก่ผู้อยู่อาศัย เชื่อกันว่า จะช่วยให้อยู่เย็น เป็นสุข เจริญรุ่งเรือง รักใคร่ปรองดอง ไม่ทะเลาะวิวาท ป้องกันสิ่งอันตราย ขับไล่สิ่งชั่วร้าย และปราศจากโรคภัยไข้เจ็บ มีบุคคลที่เข้าร่วมในพิธี คือ พระสงฆ์ เจ้าหน้าที่ คนในบ้าน และญาติพี่น้อง หรือเพื่อนฝูง ส่วนสถานที่ คือ บ้านที่ย้ายเข้าไปอยู่นั่นเอง
การเตรียมการก่อนถึงวันขึ้นบ้านใหม่
1.หาฤกษ์ขึ้นบ้านใหม่ ตามความเหมาะสม
2.นิมนต์พระสงฆ์ 5, 7 หรือ 9 รูป ก่อนถึงวันงาน ประมาณ 1-5 วัน
3.เชิญพิธีกร หรือเจ้าหน้าที่ และแขกคนสำคัญ เช่น ญาติพี่น้อง เพื่อนสนิท เพื่อนบ้านใกล้เคียง
4.เตรียมของที่ใช้ในพิธี ให้เรียบร้อย
5.จัดสถานที่ สำหรับประกอบพิธี โดยจะประกอบไปด้วย โต๊ะหมู่บูชา พระพุทธรูป เครื่องนมัสการ เช่น ธูปเทียน กระถางธูป เชิงเทียนคู่ แจกันคู่ ดอกไม้ และผ้าขาว เครื่องใช้ในพิธีสงฆ์ เครื่องรับรองพระสงฆ์ น้ำและอาหารคาว-หวาน สำหรับพระสงฆ์ เครื่องไทยธรรมถวายพระสงฆ์ ทองคำเปลว 9 แผ่น โถปริก และปัจจัย (เงิน)
6.วงสายสิญจน์ จากพระพุทธรูป โยงไปทางมุมห้อง เวียนไปทางขวา วนรอบตัวบ้าน แล้วกลับมาที่พระพุทธรูปอีกครั้ง ก่อนพันรอบบาตรน้ำมนต์ และวางที่เหลือไว้บริเวณประธานสงฆ์
การปฏิบัติเมื่อถึงวันขึ้นบ้านใหม่
- เจ้าภาพจุดธูปเทียน เพื่อบูชาพระรัตนตรัย
- พิธีกร หรือเจ้าหน้าที่ อาราธนาศีล 5
- พระสงฆ์ให้ศีล แก่เจ้าภาพ และแขกรับศีล
- พิธีกร หรือเจ้าหน้าที่ อาราธนาพระปริตร
- พระสงฆ์เจริญพระพุทธมนต์
- เจ้าภาพถวายภัตตาหารเช้า หรือเพลตามเวลา
- เจ้าภาพถวายเครื่องไทยธรรม ให้กับพระสงฆ์ทุกรูป
- พระสงฆ์อนุโมทนา
- เจ้าภาพกรวดน้ำ และรับพร
- เจ้าภาพนิมนต์พระสงฆ์รูปหนึ่งไปเจิม และประน้ำพระพุทธมนต์ที่ป้าย และประตู ตามความต้องการ พร้อมทั้งโปรยทรายเสกรอบบ้านใหม่ หากเป็นบ้านเก่าไม่ต้องโปรย ส่วนพระสงฆ์รูปอื่น เจริญชัยมงคลคาถาชยันโต
- ลาพระ เป็นอันเสร็จพิธี
เคล็ดลับ เสริมมงคล ขึ้นบ้านใหม่อย่างไร ให้อยู่เย็น เป็นสุข
1. สักการะเจ้าที่เจ้าทาง
ขั้นตอนแรก สักการะเจ้าที่เจ้าทาง ไปลามาไหว้ ยังคงใช้ได้เสมอ เพื่อแสดงความเคารพนับถือ การขึ้นบ้านใหม่ คอนโดใหม่ก็เช่นกัน ตามความเชื่อโบราณคนไทย จะให้ความเคารพนับถือ เจ้าที่ สิ่งศักดิ์สิทธิ์ ที่จะช่วยปกปักคุ้มครอง ไม่ให้สิ่งชั่วร้าย เข้ามากล้ำกรายคนในบ้านได้ โดยควรหาฤกษ์มงคล ดูวัน เวลา เพื่อมาทำการสักการะเจ้าที่เจ้าทาง ของสถานที่แห่งนั้น หากเป็นหมู่บ้าน จะมีศาลพระภูมิเจ้าที่ คอนโดก็เช่นกัน ดังนั้น ควรทำการสักการะด้วย
- อาหารคาว-หวาน
- ผลไม้ 5 อย่าง เช่น กล้วย มะพร้าว สาลี่ ทับทิม ส้ม
- น้ำสะอาด ดอกไม้ ธูป เทียน
- บอกกล่าว ขอพรให้ช่วย ปกปักรักษาคนในบ้าน ให้อยู่ร่มเย็น
2. อัญเชิญพระประธานเข้าบ้าน
ขั้นตอนที่ 2 อัญเชิญพระประธานเข้าบ้าน หลังจากทำพิธีสักการะเจ้าที่เรียบร้อยแล้ว เมื่อถึงฤกษ์มงคล ฤกษ์ขึ้นบ้านใหม่ ควรให้ผู้อาวุโสในบ้าน ทำการถือพระพุทธรูปเดินเข้าบ้านก่อน เชื่อว่าจะทำให้เกิดความร่มเย็น เป็นสุขภายในบ้าน แล้วนำพระพุทธรูป ไปประดิษฐานยังห้องพระ ที่ได้เตรียมเอาไว้ และคนในครอบครัว นำเครื่องสักการะ ทั้งผลไม้ทั้ง 5 น้ำสะอาด ธูป เทียน ดอกไม้ มาไหว้ เพื่อบูชาคุณพระศรีรัตนตรัย และอธิษฐานให้บ้านที่อยู่นั้น เกิดความร่มเย็นเป็นสุข
3. นำของมงคลเข้าบ้าน
ขั้นตอนที่ 3 นำของมงคลเข้าบ้าน เคล็ดมงคล ที่ลืมไม่ได้ หากมีคนมาร่วมพิธีขึ้นบ้านใหม่ สามารถนำของมงคล ได้แก่ ฟัก แฟง แตงล้าน กล้วย ทับทิม ข้าวสารเต็มถุง น้ำดื่ม กะปิ พริกแห้ง น้ำปลา น้ำตาลทราย หอมแดง อาหารแห้งต่าง ๆ แสดงถึงความอุดมสมบูรณ์ เสริมมงคลด้วยขนมไทย ชื่อมงคลต่าง ๆ อย่าง ทองหยิบ ทองหยอด ฝอยทอง เป็นต้น
ตามปกติพิธีขึ้นบ้านใหม่ อาหารในการประกอบพิธีกรรมขึ้นบ้านใหม่ของแต่ละครอบครัว ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับฐานะและความพร้อมของครอบครัว เพื่อให้ครอบครัวอยู่เย็นเป็นสุข ทำมาหากินเจริญก้าวหน้า ส่วนผู้ร่วมพิธีได้แก่บรรดาลูกหลานและญาติ ๆ รวมทั้งแขกเชิญ ญาติที่มาร่วมงาน
อาหารในพิธีขึ้นบ้านใหม่
หนึ่งในพิธีการที่เป็นความเชื่อของคนไทยเพื่อเสริมสร้างสิริมงคลให้กับชีวิตและคนในครอบครัวก็คือการขึ้นบ้านใหม่ ในการจัดงานทำบุญขึ้นบ้านใหม่ อาหารทำบุญขึ้นบ้านใหม่ก็เป็นสิ่งที่ขาดไม่ได้ เพราะอาหารทำบุญขึ้นบ้านใหม่เป็นอาหารที่เราต้องเตรียมสำหรับถวายพระและใช้ต้อนรับแขก จึงต้องเลือกเมนูอาหารที่เป็นมงคลตามความเชื่อแบบไทย
อาหารทำบุญขึ้นบ้านใหม่สำหรับเลี้ยงพระ
การนิมนต์พระมาทำพิธีขึ้นบ้านใหม่นั้น นิยมนิมนต์พระมาในจำนวน 5 , 7 หรือ 9 รูปเพื่อความเป็นสิริมงคล แต่ทั้งนี้ก็ไม่ได้กำหนดเป็นหลักเกณฑ์ที่ตายตัว ดังนั้นเจ้าของบ้านจึงควรนิมนต์พระในจำนวนที่เหมาะสมสำหรับงานแล้วแต่กำลังศรัทธา และเตรียมไปนิมนต์พระก่อนล่วงหน้าจะได้จัดเตรียมงานทัน เมื่อรู้จำนวนพระสงฆ์ที่จะมาร่วมทำพิธีขึ้นบ้านใหม่ที่แน่นอนแล้ว ก็สามารถเตรียมอาหารให้เพียงพอกับจำนวนพระสงฆ์ที่นิมนต์มา และทั้งนี้ก็อย่าลืมเตรียมสำรับอีก 1 ชุดนอกเหนือจากอาหารเลี้ยงพระ เพื่อถวายแด่พระพุทธรูปที่เป็นพระประธานในพิธี ถวายอาหารทำบุญบ้านสำหรับเลี้ยงพระสงฆ์ในช่วงเช้า ควรเลือกอาหารจำพวกอาหารอ่อนรสไม่จัดมาก เพื่อให้พระภิกษุได้ฉันอาหารเบาๆ ส่วนอาหารเพล เจ้าภาพสามารถจัดเมนูอาหารได้อย่างอิสระ แต่ควรให้ความใส่ใจจัดเมนูอาหารที่ดีต่อสุขภาพด้วยนะคะ
อาหารทำบุญขึ้นบ้านใหม่สำหรับเลี้ยงแขก
อาหารเลี้ยงแขกเจ้าภาพสามารถเลือกได้อย่างอิสระแต่เจ้าภาพควรเตรียมอาหารเลี้ยงแขกแบบเดียวกับอาหารเลี้ยงพระสงฆ์ เพื่อความสะดวกรวดเร็ว ไม่ยุ่งยากในการคิดเมนูและการเตรียมอาหารจะได้สะดวกมากขึ้น แต่ทั้งนี้ก็ทางเจ้าภาพก็อาจเพิ่มเติมเมนูอื่นเข้าไป อาหารทำบุญขึ้นบ้านใหม่ ควรจัดอาหารที่มีความหลากหลายและควรเลือกอาหารที่มีรสชาติไม่เผ็ดหรือจัดมากเกินกว่าที่แขกทุกคนสามารถรับประทานได้และควรตรวจสอบจำนวนแขกให้แน่นอนจะได้จัดเตรียมอาหารได้อย่างเหมาะสม นอกเหนือจากการเตรียมอาหารทำบุญขึ้นบ้านใหม่แล้ว ควรเตรียมผลไม้และขนมที่เป็นมงคลสำหรับงานขึ้นบ้านใหม่ ที่ประกอบด้วย กล้วย,ส้ม,สาลี่,มะพร้าว,ทับทิม และขนมมงคล 5 อย่างที่ประกอบไปด้วย ถ้วยฟู,ทองหยิบ,ทองหยอด,เม็ดขนุน และฝอยทอง เพื่อความสบายใจและเป็นมงคลในงานขึ้นบ้านใหม่ อาหารทำบุญขึ้นบ้านใหม่ไม่ควรมีแอลกอฮอล์เป็นส่วนผสมหรือมีเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ภายในงาน
เมนูอาหารที่มีอยู่ในตำราอาหารไทย มีมากมายหลายอย่างให้เลือก ที่ใครหลาย ๆ คนรู้จักกันดีอยู่แล้ว มีทั้งอาหารเหนือ อาหารอีสาน อาหารใต้ การเลือกรับประทานอาหารนั้นมักจะมีอิทธิพลมาจากการปลูกฝังให้ทานอาหารประจำท้องถิ่น วัตถุดิบและเครื่องปรุงจะแตกต่างกันออกไป อาหารต่าง ๆ บางครั้งก็สามารถนำมาแปรรูปเพื่อเป็นการถนอมอาหารได้ อย่างภาคอีสานจะนำปลาที่หามาได้แปรรูปเป็นปลาร้า ภาคใต้ทำกะปิด้วยการแปรรูปจากกุ้งและเคย ภาคเหนือจะแปรรูปเนื้อหมูเป็นหมูเค็ม หมูแดดเดียว และยังมีอีกหลายอย่างที่สามารถนำแปรรูปได้ เช่นผักผลไม้นำมาดอง หรือนำมาตากแห้งเพื่อเก็บไว้ทานได้นาน แต่สิ่งที่สนใจมากกว่าคือการนำอาหารที่มีมาใช้ในงานสำคัญ อย่างงานทำบุญบ้าน การจัดงานทำบุญบ้านนั้นมักจะมีอาหารเลี้ยงแขก อาหารทำบุญบ้านของแต่ละภูมิภาค ที่ใคร ๆ ก็ชอบ เห็นแล้วเป็นต้องอยากลิ้มลอง
1.อาหารทำบุญบ้านประเภทผัด
ภาคเหนือ : ผัดสามมะ ที่มีมะเขือ มะถั่ว(ถั่วฝักยาว) มะระ เป็นพระเองของเมนูนี้
ภาคกลาง : ผัดกะเพรา ผัดเผ็ด ผัดพริกแกง และผัดผัดผักทั่วไป
ภาคอีสาน : ภาคอีสานมักไม่ค่อยมีเมนูผัดมากนัก แต่ส่วนใหญ่จะเรียกว่าเมนูคั่วมากกว่า อย่างคั่วหนูที่เอาหนูนามาผัดใส่เครื่องเทศร้อนแรง คั่วไก่ คั่วหมู ตามวัตถุดิบ และเมนูผัดหมี่โคราชที่ขึ้นชื่อของจังหวัดนครราชสีมา
ภาคใต้ : แน่นอนเลยว่าพระเอกนางเอกของอาหารภาคใต้คือสะตอ กับผักเหลี่ยง ถือเป็นสุดยอดอาหารทำบุญบ้านของชาวใต้ อย่างเมนูสะตอผัดกะปิกุ้งสด ผักเหลียงผัดไข่ ผัดพริกแกงใต้ และคั่วกลิ่ง
2.อาหารทำบุญบ้านประเภทยำ
ภาคเหนือ : ยำสะนัด เป็นเมนูสุดยอดอาหารทำบุญบ้านของทางภาคเหนือ และยังมียำถั่วแปบ ยำหน่อไม้ ยำผักกาดดอง และอื่น ๆ อีกมากมาย
ภาคกลาง : ยำวุ้นเส้น ยำหมูยอ ยำถั่วพู และที่เด็ดสุดยำปลาดุกฟู ที่เห็นเป็นจะขาดไม่ได้ในการจัดงานทำบุญ
ภาคอีสาน : ยำไข่มดแดง ยำแหนม แต่ส่วนใหญ่แล้วเมนูยำของภาคอีสานจะใช้ชื่อเรียกอีกแบบตามเมนู อย่างส้มตำ น้ำตก ลาบก้อย หรือตับหวาน
ภาคใต้ : ยำใบบัวบก ยำบูดูทรงเครื่อง ยำมะมุด บางครั้งจะมีข้าวยำปักษ์ใต้ ที่หาซื้อได้ทั่วไป
3.อาหารทำบุญบ้านประเภททอด
ภาคเหนือ : กระบองทอด (ฟักทองชุบแป้งทอด) ลาบหมูทอด แคบหมู
ภาคกลาง : ปลากระพงทอดน้ำปลา ทอดมันปลา ทอดมันกุ้ง ซี่โครงหมูทอด เมนูไข่ลูกเขยด้วยวิธีการทำคล้ายของทอดถือเป็นอีกหนึ่งเมนูเด็ดที่ชวนลิ้มลอง
ภาคอีสาน : ปลาส้มทอด ปลาทอดน้ำตก แหนมซี่โครงหมูอ่อนทอด
ภาคใต้ : นอกจากจะมีไก่ทอดหาดใหญ่ที่ขึ้นชื่อแล้ว ยังมีปลานิลทอดขมิ้น และลูกเห็ดทอดมันสำปะหลังอีกด้วย
4.อาหารทำบุญบ้านประเภทปิ้ง ย่าง
การปิ้ง กับการย่างจะแตกต่างกัน การย่างคือการใช้วัตถุดิบสดมาทำอาหารโดยการผ่านความร้อนโดนตรงจนทำให้สุก เช่น ไก่ย่าง หมูย่าง ปลาย่าง แต่ถ้าการปิ้งคือการนำวัตถุดิบที่กึ่งสุกมาผ่านความร้อนโดยตรงให้ร้อน เช่น ลูกชิ้นปิ้ง ไข่ปิ้งทรงเครื่อง หรือการอุ่นให้ร้อนน่ารับปทานขึ้น
ภาคเหนือ : ขึ้นชื่ออันดับหนึ่งถือเป็นยุดยอดเมนูเด็ดอาหารทำบุญบ้านของภาคเหนือ จะเป็นอย่างอื่นไปไม่ได้อย่างใส้อั่ว และยังมีพริกหนุ่มยัดไส้หมูที่แสนอร่อย
ภาคกลาง : เมี่ยงปลาเผา กุ้งเผา เป็ดย่าง หมูหัน
ภาคอีสาน : ไก่ย่าง คอหมูย่าง ไส้กรอกอีสาน และมีหลายเมนูที่ต้องทำการย่างก่อนจะนำไปทำอาหารเมนูอื่น เช่น ปลาดุกย่างทำเป็นลาบปลาดุก เนื้อหมูย่างทำเป็นน้ำตกหมู เป็นต้น
ภาคใต้ : ไก่ย่างกอและ ทอดมันย่าง และยังมีอาหารทะเลย่างที่ผบเห็นได้บ่อย อย่างกุ้งแม่น้ำย่าง ปลาทูย่าง ปลาหมึกย่าง เป็นต้น
5.อาหารทำบุญบ้านประเภทต้ม แกง
อาหารประเภทต้มแกงนี้ เป็นที่ชื้นชอบของเหล่าผู้สูงอายุ โดยส่วนใหญ่อาหารทำบุญบ้านจะต้องทุกงาน ด้วยส่วนประกอบของวัตถุดิบจะมีพืชผัก และสมุนไพรอยู่มาก และยังได้ซดน้ำแกงร้อน ๆ ให้คล่องคออีกด้วย
ภาคเหนือ : เมนูต้มแกงขึ้นชื่ออย่างแกงโฮะที่มีทุกบ้าน แกงแคไก่ แกงสะแล และแกงอ่อมเหนือ
ภาคกลาง : ต้มยำกุ้งถือเป็นเมนูที่ทั่วโลกเป็นที่รู้จัก ต้มข่า แกงเทโพ แกงเขียวหวาน แกงคั่วฝัก ฯลฯ
ภาคอีสาน : แกงเปรอะ แกงหน่อไม้ แกงผักหวาน แกงอ่อม แกงเห็ดต่าง ๆ ฯลฯ
ภาคใต้ : แกงไตปลาที่ขึ้นชื่อของทางภาคใต้ เป็นที่รู้จักกันอย่างแพร่หลาย แกงเหลือง แกงคั่วหอยแครงใบชะพู แกงคั่วปลา ฯลฯ
6.อาหารทำบุญบ้านประเภทน้ำพริก
ภาคเหนือ : น้ำพริกอ่อง น้ำพริกหนุ่ม น้ำพริกข่า น้ำพริกน้ำปู น้ำพริกปลา น้ำพริกหน่อไม้
ภาคกลาง : น้ำพริกกะปิ น้ำพริกตาแดง น้ำพริกกุ้งเสียบ น้ำพริกปลาย่าง น้ำพริกลงเรือ น้ำพริกมะขาม ฯลฯ
ภาคอีสาน : น้ำพริกแมงดา น้ำพริกปลาร้า ชาวภาคอีสานจะเรียกน้ำพริกว่าแจ่ว หรือ ป่น เช่นแจ่วปลาร้า แจ่วกุ้ง ป่นปลาทู ป่นปลาดุก เป็นต้น
ภาคใต้ : น้ำพริกชุบโจร น้ำพริกกระกำ น้ำพริกหยำ น้ำพริกตะไคร้
7.อาหารทำบุญบ้านแบบขนมหวาน
ภาคเหนือ : ขนมอาลหะว่า ข้าววิตู ขนมงาดำอ้อย ขนมตาล ขนมฟักทอง ขนมมันสำปะหลัง
ภาคกลาง : ข้าวเหนียวมะม่วง ขนมลูกชุบ ขนมหม้อแกง ข้าวเหนียวมูล
ภาคอีสาน : ข้าวต้มมัด ข้าวจี่ ข้าวเกรียบว้าว
ภาคใต้ : ขนมกอและ ขนมหัวล้าน ขนมกรวย ขนมขี้มอด ขนมเจาะหู ขนมโค ฯลฯ
อาหารทำบุญบ้านที่ได้ปล่าวไว้ข้างต้น บางอย่างบางชนิดค่อนค่อนข้างหาทานยาก และบางอย่างเราอาจจะไม่เคยรู้จักมาก่อน ซึ่งเป็นอาหารสูตรโบราณ และไม่ค่อยมีคนทำมากนัก ด้วยกรรมวิธีการทำที่พิถีพิถัน วัตถุดิบที่หายากมีราคาแพง แต่ก็ใช่ว่าจะหาทานไม่ได้เลย ฉะนั้นเราควรที่จะปกป้อง สืบสานอาหารประจำถิ่นให้เป็นที่รู้จักแก่ลูกหลานสืบต่อไป
ผู้จัดทำเห็นความสำคัญและต้องการเก็บรวบรวมองค์ความรู้ด้านความเชื่อที่ปรากฏจากอาหารในพิธีกรรมขึ้นบ้านของแต่ละภาค จำเป็นต้องมีอาหารพิเศษซึ่งจัดเป็นอาหาร สำหรับงานพิธีดังกล่าวโดยเฉพาะอาหารทำบุญบ้านขึ้นบ้านใหม่ เมนูมงคลที่ไม่ควรพลาด
- อาหารผัด เป็นอาหารทำบุญขึ้นบ้านใหม่ที่ทำได้ง่าย มีความเชื่อตามแต่เมนูที่นำมาจัดเสิร์ฟในพิธี เช่น ผัดไท ก็มีความเชื่อว่าให้ผู้อยู่อาศัยในบ้านอายุยืนยาวเหมือนเส้นผัดไท เป็นต้น
- อาหารทอด เช่น ปลาทอด เป็นตัวแทนความเชื่อในด้านความเจริญรุ่งเรือง
- ขนมจีน มีความเชื่อว่าทำอะไรแล้วจะไม่มีสะดุด ราบรื่น สำเร็จสมความปรารถนา เงินทองไหลมาไม่ขาดสาย รวมถึงเชื่อว่าทำให้มีอายุยืนยาว สุขภาพดี
- เมนูเป็ดและหมู อาจใช้วิธีย่างหรือทอดก็ได้ เชื่อว่าทำให้สมาชิกในบ้านมีแต่ความอุดมสมบูรณ์ กินอยู่อย่างเรียบง่าย
- ลาบ เป็นได้ทั้งอาหารอีสานและอาหารเหนือ เมื่อเราออกเสียงลาบ จะไปคล้องเสียงกันกับคำว่า ลาภ ซึ่งแปลว่าโชคลาภ เงินทอง พบเห็นได้ตามงานมงคลต่าง ๆ
- เมนูเต้าหู้ เป็นตัวแทนของอาหารแห่งความสุข ในภาษาจีนมีความหมายว่าสุขใจ นิยมนำมาประกอบอาหารในงานมงคลต่าง ๆ เป็นอาหารที่มีคุณประโยชน์ครบถ้วนและหาซื้อได้ง่ายอีกด้วยค่ะ
- ขนมหวานตระกูลทองคนไทยรู้จักกันในงานมงคลต่าง ๆเกือบทุกงาน ต้องห้ามพลาดที่จะจัดไว้สำหรับเลี้ยงพระ เลี้ยงแขก ซึ่งให้ความหมายที่แตกต่างกันออกไป แต่เป็นไปในทิศทางเดียวกันคือเรื่องของความร่ำรวย เป็นมหาเศรษฐี มีคนนับน่าถือ
- ผลไม้มงคลสื่อความหมายดังนี้
องุ่นแดง สีแห่งความโชคดี เจริญงอกงาม
สับปะรด ผลไม้แห่งความโชคดี เรียกแต่สิ่งดี ๆ เข้ามาหาตัว
กล้วย ความมงคล ความเจริญงอกงาม
แอปเปิ้ลสีแดง ปัดเป่าโรคภัยไข้เจ็บ สุขภาพแข็งแรง สมบูรณ์
เมื่อรู้เมนูอาหารทำบุญขึ้นบ้านใหม่และความหมายที่เป็นสิริมงคลกันแล้วก็อย่าลืมนำคำแนะนำเหล่านี้ไปใช้กันดู อาหารทำบุญขึ้นบ้านใหม่ไม่จำเป็นต้องจัดครบทุกอย่างตามคำแนะนำแต่ควรเลือกตามความเหมาะสมและงบประมาณที่มีอยู่ ทำบุญ อิ่มบุญ อิ่มใจ อยู่บ้านใหม่ด้วยใจร่มเย็น
ที่มา : - https://acc.kpru.ac.th/KPPStudies/index.php?title=ความเชื่อที่ปรากฏจากอาหารในพิธีกรรมเสนเรือนของชาวไททรงดำ
- https://www.kacha.co.th/
- https://dambun98.home.blog